Zasada serwisu: pytaj grzecznie, pilnuj terminów, a gdy urząd milczy lub odmawia, korzystaj kolejno ze wszystkich środków, które daje prawo.
Informacje o tym, jak działają urzędy, rady i spółki publiczne, należą do mieszkańców. Prawo do ich uzyskania wynika z Konstytucji (art. 61) i z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie trzeba tłumaczyć, po co się pyta, ani wykazywać własnego interesu.
Drabina eskalacji: 7 stopni
| Stopień | Co robisz | Kiedy |
| 1 | Składasz wniosek, uprzejmie i konkretnie | Zawsze na początku |
| 2 | Pilnujesz 14 dni, ewentualnie wysyłasz przypomnienie | Po terminie lub po „przedłużce” |
| 3 | Odwołujesz się od decyzji lub żądasz ponownego rozpatrzenia | Po decyzji odmownej |
| 4 | Składasz skargę do sądu administracyjnego (WSA) | Po upływie terminu lub po decyzji |
| 5 | Wnosisz o grzywnę i sumę pieniężną; egzekwujesz wyrok | Gdy organ dalej nie działa |
| 6 | Zawiadamiasz organy kontroli i prokuraturę | Gdy obowiązek jest naruszany uporczywie |
| 7 | Informujesz media i mieszkańców, organizujesz działania publiczne | Równolegle od stopnia 2 lub 3 |
W praktyce: Stopnie 1 do 5 zależą od Ciebie i przepisów. Stopień 7 możesz zacząć wcześniej, ale tylko na podstawie faktów, które potrafisz udokumentować (zob. W-22).
Trzy liczby
- 14 dni na udostępnienie informacji (art. 13 ust. 1 UDIP).
- 2 miesiące to najdłuższy termin po powiadomieniu o przyczynach opóźnienia (art. 13 ust. 2).
- 100 zł to wpis od skargi na bezczynność do WSA (rozporządzenie RM, Dz. U. 2021 poz. 535).
Obserwowane zmiany prawa
- Ustawa anty-SLAPP (Dz. U. 2026 poz. 830), w mocy od 8 lipca 2026 r. Dotyczy tylko postępowań cywilnych.
- Projekt zmian UDIP i ustawy o petycjach dotyczący osób posługujących się polskim językiem migowym (druk sejmowy nr 2721). Status prac: Brak potwierdzonych danych.
- Postulaty samorządowców dotyczące wniosków składanych elektronicznie (interpelacja nr 15564). Stan prac legislacyjnych: Brak potwierdzonych danych.
- Postulat RPO o obowiązek nagrywania posiedzeń komisji rady gminy (wystąpienie z 24 listopada 2024 r.). Wynik prac Sejmu: Brak potwierdzonych danych.
Podstawa prawna: Konstytucja RP art. 61; UDIP art. 2, 13; rozp. RM z 16.12.2003 (t.j. Dz. U. 2021 poz. 535) § 2 ust. 1 pkt 6.
O autorze
